Türk Sanatında Asker Ressamların Rolü

Impresyonizmin öncülerinden Hüseyin Zekai ve Halil Paşa'lar ise, Sanayii Nefise mektebinin sırt çevirmesine rağmen, bu alandaki çalışmalarını devam ettirmişlerdir. Paris sanat çevrelerinden, çağdaş sanat anlayışını yurda getiren bu iki büyük sanatçımız, Sanayii Nefise Mektebinin taassubu ile karşılaşmamış olsaydı, sanat tarihimiz, gelişme yolunu elbetteki, çok kısaltmış olacaktı. Bunlardan Halil Paşa, öğrenimi sırasında Paris sanat çevrelerinde dikkati çeken bir sanatçı idi. O, 1900 yılında Paris'de açılan milletlerarası bir sergide bronz  madalya almıştır. Bu, sanat tarihimizde, sınırlarımızı aşan ilk büyük başarı olmuştur. Hüseyin Zekai ve Halil Paşalar, uzun yıllar Sanayii Nefise Mektebini harekete geçirememişlerse de, bazı asker ressamları etkileri altına almışlardır.

Bunlardan biri ve belki birincisi, bütün dikkati üzerine toplayan Üsküdar' Iı Hoca Ali Rıza Bey'dir. Bu zat gerçi Avrupa'ya öðrenime gönderilmedi. Yabancı müze ve galerileri de görmedi. Hiç tanımadığı ve habersiz bulunduðu halde, Claude Monet 'in öğütlerine uyarak çalıştı. Bilindiği gibi impresyonizmin kurucusu Claude Monet, sanatçılara "Müzelere gitmeyin, çocuklar gibi olun" diyordu. O gerçek sanata ancak bu yoldan ulaşılacağına inanıyordu. .

Hoca Ali Rıza Bey böylesine çalıştı ve gerçek anlamda usta bir sanatçı olarak Kemal mertebesine ulaştı. Sami Yetik, Mehmet Ali Laga, Sadık Gürtuna, Ali Rıza Bayazıt, İhsan Çanakkaleli gibi bir çok değerler yetiştirmiş olan Hoca Ali Rıza Bey, Türk sanatında başlı başına bir ekolün kurucusudur. O, herşeyden önce, çok kudretli bir desenin temsilcisi, kurşun kalem çalışmalarında da kurallar kurmuş bir üstaddır. Hergün güneş doğarken tabiatın kollarına atılan bu sanat peygamberi, Çamlıca'dan Türk sanatına bir ruh, bir benlik vermesini bilmiştir. Batının dev ressamları impresyonistler bile tabiata onun kadar aşık olamamışlardır. Hoca Ali Rıza Bey'in bilhassa yeşilli ton ve nüansları, tabiattan da zengindir demek, elbette bir mübalağadır ama, bu hocayı daha iyi anlatabilen bir mübalağadır.

          Önceki Sayfa         Sonraki Sayfa       GENEL BİLGİLER SAYFASINA DÖNÜŞ