Katı'  Sanatı

Onyedinci asırda Anadolu'ya gelen Batılı seyyahların beraberlerinde göçeşitdükleri bazı eserler yoluyla, katı' tekniği Osmanlılar kanalıyla Avrupa'ya geçmiştir. Nitekim onaltıncı asır sonlarıyla onyedinci asır başlarında Batı'da kâğıt oymalarına karşı büyük bir ilgi başlamıştır. Bu sanatı benimseyen Avrupalılar, bir süre sonra silhouette (gölge) adını verdikleri kendi tarzlarını geliştirmişlerdir.

Ciltçilik, hattatlık, ebru gibi klasikleşmiş Osmanlı sanatlarının gerilemesine paralel olarak Katı' sanatı da gerilemiş yok olmaya yüz tutmuştur. Ondokuzuncu asırda bu sahada hiçbir ciddi eserin ortaya konulamaması bu sanatın dalının sonunu getirmiştir.

Bütün klasik Osmanlı-İslam sanatlarında olduğu gibi, oldukça sabır ve dikkat isteyen bu sanatın temsilcileri az da olsa günümüzde çalışmalarına devam etmektedir. İstanbul eski eserler müzesinde iki örneği olan bu sanatın halk tarafından bilinmemesi yayılmamasındaki en ciddi sebeptir.

Bu sanatın en ciddi malzemesi sabırdır. Hat çalışmak isteyenlerin hatta yakın olması ya da en azından yazının karakterlerini bozmaması gerekir. Her hangi bir kâğıttan ya da deriden yapılabileceği gibi, hafif renkli ebrular üzerinde de denenebilir. Sanatkârın zevkine kalmış motifler, resimler uygulanabilir ya da hat örnekleri kesilebilir.

Pastel renkli fon kartonlarında güzel durur. Dikey ve yatay olarak kareler çizilir, istenirse baklava dilimi şeklinde yada altı geometrik yıldızlar şeklinde de çizilebir. Yazılacak yazı ya da yapılacak resim bu çizilen şekillerin üzerine ters olarak çizilir. (Eğer hat yazılacaksa yazının ters yazılması gerekir) Kareler ucuna karga burun uç takılmış gretuar yardımıyla birer birer kesilir. Yazıya denk gelen kareler de yazının kenar çizgisiyle karenin içte kalan kısmı kesilir. Bu şekilde kesim işine devam edilir. Yaklaşık 50x70 ebadındaki bir kağıtta 05x02 ebadında çizilmiş karelerle 2500-3000 civarında kare kesmeniz gerekir. Bittikten sonra dantel gibi işlenmiş yekpare bir kâğıt üzerinde bir hat ya da resim elde edilmiş olur. İstenirse arkasında başka bir karton da fon olarak kullanabilir hatta kesilen kağıtla fon karton arasında boşluk bırakarak derinlik kazanılabilir.

          Önceki Sayfa         Sonraki Sayfa       GENEL BİLGİLER SAYFASINA DÖNÜŞ